W góry zabierz przede wszystkim naładowany telefon z aplikacją Ratunek, mapę papierową, czołówkę, apteczkę, folię NRC, wodę, prowiant i odzież chroniącą przed deszczem. Pogoda może zmienić się szybko, dlatego ekwipunek dobieraj do warunków na szlaku, a nie tylko do pory roku.
Co musi być w plecaku każdego turysty?
Na jednodniową wycieczkę wystarczy niewielki plecak trekkingowy, ale nie powinno w nim zabraknąć wyposażenia awaryjnego. Nawet krótka trasa może się wydłużyć przez kontuzję, załamanie pogody albo zgubienie szlaku. Wtedy liczą się rzeczy, które pomagają wezwać pomoc, znaleźć drogę i przetrwać dłuższy postój.
Spakuj zawsze:
- naładowany telefon z aplikacją Ratunek oraz powerbank, najlepiej w wodoodpornym etui;
- mapę papierową obejmującą planowaną trasę, ponieważ telefon może stracić zasięg lub się rozładować;
- latarkę czołową z zapasowymi bateriami albo naładowanym akumulatorem;
- podstawową apteczkę z opatrunkami i środkami do zabezpieczenia drobnych urazów;
- folię NRC, która ogranicza utratę ciepła podczas awaryjnego postoju;
- kurtkę przeciwdeszczową lub wiatrówkę z kapturem;
- zapasowe skarpety, czapkę i lekkie rękawiczki, także latem;
- wodę, jedzenie oraz worek na własne śmieci.
Smartfon nie zastępuje czołówki. Latarka w telefonie wymaga trzymania urządzenia w dłoni i szybko zużywa baterię, która może być potrzebna do nawigacji albo wezwania pomocy. W niskiej temperaturze akumulator rozładowuje się jeszcze szybciej. Czołówka pozostawia wolne ręce i pozwala bezpieczniej poruszać się po trudnym terenie.
Przed wyjściem sprawdź prognozę, przebieg szlaku i przewidywany czas przejścia. Nie traktuj prognozy jako gwarancji. W górach warunki zmieniają się wraz z wysokością, a deszcz, silny wiatr lub spadek temperatury mogą pojawić się mimo słońca w miejscu startu.
Jak ubrać się na górską wycieczkę?
Najlepiej sprawdza się ubieranie warstwowe. Pozwala zdjąć część odzieży podczas podejścia i szybko ją założyć na postoju albo przy pogorszeniu pogody. Jest to ważne, ponieważ podczas marszu organizm się rozgrzewa, lecz po zatrzymaniu ciepło ucieka znacznie szybciej.
Pierwszą warstwę powinna stanowić bielizna termoaktywna z poliestru lub wełny merino. Jej zadaniem jest odprowadzanie wilgoci od skóry i szybkie schnięcie. Drugą warstwę tworzy polar albo lekka bluza izolacyjna. Na wierzch zabierz kurtkę przeciwdeszczową i wiatroszczelną, najlepiej z membraną. Nawet jeśli nie pada, ochroni przed podmuchami i ograniczy wychłodzenie.
Bawełniana koszulka i jeansy nie sprawdzają się na szlaku. Chłoną pot oraz wodę, długo schną i pozostają mokre przy ciele. Po odpoczynku taki materiał może szybko wychłodzić organizm, a jeans staje się ciężki i ogranicza ruchy. Wybierz spodnie trekkingowe lub szybkoschnące, wygodne skarpety oraz wcześniej rozchodzone obuwie trekkingowe z przyczepną podeszwą.
Jak różni się pakowanie latem i zimą?
Kalendarz nie wystarcza do oceny warunków. Latem także mogą przydać się czapka, rękawiczki i ciepła bluza, a zimą wyposażenie trzeba dopasować do śniegu, oblodzenia, długości dnia i trudności trasy.
| Element | Lato | Zima |
|---|---|---|
| Obuwie | Lekkie, stabilne buty trekkingowe z dobrą przyczepnością | Obuwie z wyższą cholewką, miejscem na grubsze skarpety i bieżnikiem dopasowanym do śniegu |
| Odzież dodatkowa | Cienka bluza lub polar, kurtka przeciwdeszczowa, zapasowe skarpety | Ciepła warstwa izolacyjna, dodatkowe rękawiczki, czapka i odzież chroniąca przed wiatrem |
| Sprzęt specjalistyczny | Zwykle niepotrzebny na łatwych, odśnieżonych szlakach | Raczki, a w określonych warunkach także stuptuty lub rakiety śnieżne |
| Napoje | Woda, zwykle co najmniej 1,5–2 litry zależnie od trasy i temperatury | Woda oraz termos z ciepłym napojem |
Raczki stosuj tylko wtedy, gdy są dopasowane do warunków i obuwia. Na trudniejszych, stromych lub lawinowych trasach potrzebne są umiejętności oraz specjalistyczne wyposażenie, a nie tylko dodatkowy sprzęt zabrany na wszelki wypadek.
Co zjeść i jak zadbać o zdrowie na szlaku?
Jedzenie powinno być lekkie, odporne na transport i łatwe do zjedzenia podczas krótkiego postoju. Ilość zaplanuj według długości trasy, temperatury i możliwości uzupełnienia zapasów. Nie zakładaj, że schronisko lub sklep będzie po drodze otwarty.
W plecaku powinny znaleźć się:
- plastry zwykłe i na odciski;
- bandaż elastyczny oraz kilka opatrunków jałowych;
- środek do odkażania ran;
- rękawiczki jednorazowe, małe nożyczki i folia NRC;
- orzechy, suszone owoce, czekolada lub batony zapewniające szybką energię;
- woda w ilości dobranej do trasy, zwykle co najmniej 1,5–2 litry na osobę;
- termos z ciepłym napojem podczas chłodnych dni.
Kanapki mogą być częścią prowiantu, ale produkty z majonezem i innymi łatwo psującymi się dodatkami nie są dobrym wyborem na długi, ciepły dzień. Wodę i opakowania po jedzeniu zabierz ze sobą z powrotem. Na szlaku nie zostawiaj także odpadków biodegradowalnych.
Lista do sprawdzenia przed wyjściem
Przy drzwiach sprawdź, czy masz najważniejsze wyposażenie. Tę krótką listę możesz zapisać w telefonie albo wydrukować:
- telefon jest naładowany, a aplikacja Ratunek działa;
- mapa papierowa znajduje się w plecaku;
- czołówka jest sprawna i ma zapas energii;
- apteczka zawiera plastry, bandaż, środek odkażający i folię NRC;
- kurtka przeciwdeszczowa, ciepła warstwa, czapka i rękawiczki są spakowane;
- buty są wygodne i wcześniej rozchodzone;
- woda i prowiant wystarczą na całą trasę oraz ewentualny postój;
- trasa, prognoza i planowany czas powrotu są znane.
Jeśli warunki pogarszają się szybciej, niż zakładałeś, zawrócenie jest rozsądną decyzją, a nie porażką. Bezpieczeństwo powinno mieć pierwszeństwo przed zdobyciem szczytu.
